fa ارتباط مؤلفه‌های رژیم غذایی با خطر پرفشاری خون : مطالعه قند و لیپید تهران (90-1387) طب داخلي Internal Medicine تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : پرفشاری خون در درازمدت منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر سیستم قلبی - عروقی، مویرگ‌های حساس و افزایش احتمال بروز سکته‌های مغزی می‌شود و می‌تواند اثرات دیگر عوامل خطرساز بیماری‌های قلبی - عروقی مانند دیس‌لیپیدمی، سیگار، دیابت و چاقی را تشدید کند. این مطالعه به منظور تعیین ارتباط برخی عوامل رژیم غذایی با خطر پرفشاری خون در افراد شرکت کننده در مرحله چهارم مطالعه قند و لیپید تهران انجام شد. روش بررسی : این مطالعه توصیفی تحلیلی روی 6089 فرد (2807 مرد و 3282 زن) 70-19 ساله شرکت کننده در مرحله چهارم مطالعه قند و لیپید تهران در سال‌های 90-1387 انجام شد. در مطالعه حاضر تمامی افراد با اطلاعات کامل تغذیه، دموگرافیک، تن‌سنجی و ارزیابی‌های فشارخون برای آنالیز انتخاب شدند. اطلاعات رژیم غذایی با استفاده از یک پرسشنامه بسامد خوراک با 147 ماده غذایی روا و پایا ارزیابی شد. نسبت شانس پرفشاری خون در چارک‌های عوامل غذایی با استفاده از آزمون رگرسیون لجستیک و با تعدیل اثر عوامل احتمالی مخدوش‌گر ارزیابی شد. یافته‌ها : شیوع پرفشاری خون 29.8% تعیین شد. میانگین وزن، نمایه توده بدن و دورکمر در مبتلایان به پرفشاری خون به‌طور معنی‌داری بالاتر از افراد سالم بود (P<0.05). شیوع چاقی شکمی و بی‌سوادی نیز در مبتلایان به پرفشاری خون در مقایسه با افراد سالم بیشتر بود (P<0.05). رابطه مستقیم غیرمعنی‌داری میان دانسیته انرژی، چربی کل و چربی اشباع مشاهده شد. دریافت مقادیر بالاتر فیبر با کاهش خطر پرفشاری خون در ارتباط بود (OR: 0.62, 95% CI: 0.37-0.98, P<0.05). چهارک چهارم دریافت پروتئین رژیم غذایی نیز با افزایش خطر پرفشاری خون همراه بود (OR: 1.2, 95% CI: 1.02-1.43, P<0.05). افرادی که مقادیر کمتری میوه و مغز دانه دریافت کرده بودند (OR: 1.33, 95% CI: 1.15-1.85, P<0.05)؛ در مقایسه با افراد دارای مقادیر بالاتری از میوه و مغز دانه در رژیم غذایی (OR: 1.21, 95% CI: 1.02-1.42, P<0.05)، شانس بالاتری برای ابتلا به پرفشاری خون داشتند. نتیجه‌گیری : مصرف مقادیر بالاتری از فیبر می‌تواند اثرات محافظتی در برابر پرفشاری خون داشته باشد. در حالی که برخی مؤلفه‌های دیگر رژیم غذایی از جمله مقادیر بالای پروتئین می‌تواند به عنوان عامل خطر محسوب گردد. Background and Objective: Hypertension in long time can cause cardiovascular disorders and increase chance of stroke. This study was done to determine the association between some dietary factors and risk of hypertension. Methods: This cross-sectional study was conducted on the fourth phase (2008-11) of Tehran lipid and glucose study (TLGS). In this study 6089 subjects (2807 males and 3282 females), aged 19-70 years, were participated and dietary, demographic, anthropometric and blood pressure of each subject were collected. Dietary intake was assessed using a validated and reliable food frequency questionnaire with 147-items. Odds ratio for hypertension according to quartiles of dietary factors was determined using logistic regression with adjustment for confounder variables. Results: The rate of hypertension was 29.8%. Mean of weight, body mass index, waist circumference, prevalence of abdominal obesity and alliteration in the hypertensive subjects were significantly higher than normotensive subjects (P<0.05). There was a non significant direct relationship between energy density, total fat and saturated fat. Higher consumption of fiber was associated with lower risk of hypertension (OR: 0.62, 95% CI: 0.37-0.97). The risk of hypertension increased in the highest quartiles of dietary protein (OR: 1.20, 95% CI: 1.02-1.43). Odds ratio for hypertension was higher among subjects whom consumed lower fruits and nuts than those subjects with higher fruits consumption (OR: 1.33, 95% CI: 1.15-1.85) and nuts (OR: 1.21, 95% CI: 1.02-1.42). Conclusion: High consumption of fiber could protect against hypertension while some dietary factors such as high consumption of protein could increase risk of hypertension. پرفشاری خون , رژیم غذایی , دانسیته انرژی , درشت‌مغذی‌ها, میوه , سبزیجات , لبنیات , مغزدانه‌ها, گوشت Hypertension, Diet, Energy density, Macronutrients, Fruits, Vegetables, Dairy, Nuts, Meat 54 60 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-819&slc_lang=fa&sid=1 Mirmiran P پروین میرمیران No Associated Professor, Department of Clinical Nutrition and Dietetics, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه آموزشی تغذیه بالینی و رژیم درمانی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، مرکز تحقیق Bahadoran Z زهرا بهادران No M.Sc in Nuttition, Researcher, Nutrition and Endocrine Research Center, and Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد علوم تغذیه، محقق، مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون‌ریز، مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولی� Mirzaei S سحر میرزایی No B.Sc in Nutrition, Nutrition and Endocrine Research Center, and Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس علوم تغذیه، محقق، مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون‌ریز، مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دا� Golzarand M مهدیه گل زرند No M.Sc in Nuttition, Researcher, Nutrition and Endocrine Research Center, and Obesity Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد علوم تغذیه، محقق، مرکز تحقیقات تغذیه و غدد درون‌ریز، مرکز تحقیقات پیشگیری و درمان چاقی، پژوهشکده علوم غدد درون‌ریز و متابولی� Azizi F فریدون عزیزی azizi@endocrine.ac.ir Yes Professor, Endocrine Research Center, Research Institute for Endocrine Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم، پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی